Stress als gevolg van gemiste kans

We genieten ons te pletter en eigenlijk is niemand nog tevreden. Wanneer je zoveel keuzes kunt maken, hoe weet je dan dat je de juiste maakt en niet iets belangrijks mist? De angst om geen enkele kans te laten liggen, zorgt er uiteindelijk voor dat je veel minder goed kunt bepalen welke kansen nou echt nuttig zijn voor jou. Mensen die het ontzettend druk hebben, merken dat ze minder controle over hun leven hebben. Dat komt doordat je altijd met meerdere dingen tegelijkertijd bezig bent. Met de ‘fear of missing out’ verlies je het overzicht, wat uiteindelijk zorgt voor een flinke dosis stress en vermoeidheid.

Je hebt de term FOMO (fear of missing out) misschien nog nooit gehoord, maar het gevoel herkent bijna iedereen wel. De angst om iets belangrijks, leuks of unieks te missen. Dat heeft natuurlijk te maken met die talloze mogelijkheden die we iedere dag weer hebben. Sociale contacten en netwerken vinden tegenwoordig veel meer online plaats. Ben je dus niet online, dan mis je ook weer een aantal van die mooie kansen, die je graag wilt pakken. Daarnaast zijn we verslaafd zijn aan snelheid en meer doen in minder tijd. We zijn verleerd om dingen te nemen zoals ze komen en vinden alles wat langer duurt ‘zonde van de tijd’. Hierdoor heeft je hoofd niet de ruimte om alle ervaringen in een dag te verwerken, omdat jij altijd al bezig bent met het volgende. Natuurlijk houd je dat wel een poosje vol, maar wanneer je je altijd laat leiden door je angst om iets te missen, loop je tegen problemen aan. 

De cirkel van stress

Er zijn twee verschillende soorten stress; positieve en negatieve stress. Bij positieve stress voelen we ons goed, blij, energiek en optimistisch. We voelen ons uitgedaagd door het leven; lichaam en geest worden niet extreem overbelast. Bij negatieve stress voelen we hopeloos, gefrustreerd, teleurgesteld en hebben we knopen in onze maag. De negatieve stress wordt meestal bedoeld als we het hebben over stress. Dan kunnen we de situatie niet aan; onze geest en lichaam reageren heftig op deze vorm van stress vooral als deze lang aanhoud. Dit is wat gebeurt als je de hele tijd bang bent om iets te missen en dus onder (tijd)spanning staat:

 

 

Je hypothalamus, een heel klein onderdeel van je hersenen wat onder andere verantwoordelijk is voor de overlevingsdrang, maakt stresshormoon cortisol aan.

Cortisol activeert de hippocampus, die stress afremt. Dit hormoon zorgt dat er meer glucose in je bloed komt, waardoor je meer energie hebt. Daarnaast optimaliseert cortisol het energieverbruik van de hersenen om deze optimaal te kunnen laten functioneren. Het regelt je angst, motivatie en je stemming. Cortisol zorgt er ook voor dat bepaalde lichaamsprocessen onderdrukt worden, in acute dreigende situaties, om energie vrij te maken voor de zaken die er op dat moment toe doen. Denk aan iemand die je achtervolgt in het donker, terwijl je alleen naar huis fietst door niemandsland. Het immuunsysteem, het spijsverteringssysteem, het voortplantingssysteem en de processen die met de groei te maken hebben, worden allemaal in een soort stand-by stand gezet: vechten of vluchten! Als de acute dreiging voorbij is herstelt het lichaam weer en gaan de hormoonspiegels weer naar een normaal niveau.

Teveel stress zorgt voor een overwerkt hippocampus. En schaadt je frontale lob, die je amygdala moet remmen. De amygdala kan een emotie met een bepaalde stress situatie koppelen, waardoor je de situatie de volgende keer sneller herinnerd en het anders kan aanpakken of vermijden. Verder bepaald de amygdala welke herinneringen waar worden opgeslagen. Een ongeremde amygdala betekent een vrije loop van negatieve emoties. Wat weer meer stress in de hypothalamus aanwakkert. Bij chronische stress wordt meer en meer van het stresshormoon cortisol geproduceerd, waardoor onder meer het geheugen achteruit gaat. Daarnaast valt de remming op emoties weg en je lichaam staat vrijwel continue in een vecht of vlucht situatie.

 

 


“Wat je denkt dat anderen van je denken, denk je zelf”

Veel mensen kampen met een schuldgevoel omdat hun omgeving van alles verwacht. Als je daar niet aan voldoet, hoor je er niet bij. Of eigenlijk ben je bang dat je er niet bij hoort. We meten ons teveel af aan anderen. Maar anderen zijn druk bezig met hun eigen leven. Ze hebben het veel te druk met zichzelf en hun issues. Jij denkt dat ze iets van jou denken, maar in werkelijkheid denken die personen zelf aan wat anderen van hen vinden. We zijn continue aan het vergelijken, niet alleen met anderen maar ook met onszelf. Hoeveel likes heb ik gekregen op Facebook? En hoeveel waren dit de vorige keer? Oei, minder… We treden zelfs in competitie met onszelf. Heb ik kansen laten liggen? Had ik meer kunnen bereiken? Streven komt voort uit ontevredenheid, uit angst niet genoeg te hebben of niet genoeg te zijn. Door ego-gedreven of materialistische doelen te vervangen door ‘bijdragen’, ontstaat er liefde, plezier, vrijheid en blijdschap. Je hoeft je dan niets aan te trekken van anderen of hoe je over komt op Instagram of Facebook. Oké, als iemand iets kwetsends tegen je zegt mag je natuurlijk voor jezelf opkomen. Hoe? Ik geef ik mijn dochters als tip om iemand een knuffel te geven als ze vinden dat iemand ruzie met ze probeert te maken. "Doe niet zo stom, mam, jij snapt er niets van". Toch zul je verstelt staan van het effect. Zolang jij geen waarde toekent aan wat anderen van jou denken, heeft het ook geen waarde. Bepaal zelf wiens mening er toe doet en dat zijn vaak de mensen die het beste met je voor hebben. 

 

Positieve gezondheid

“Het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Niet kijken naar wat er slecht gaat, maar wat je graag wilt veranderen. Wat belangrijk voor je is.”

 

Mensen zijn vaak niet ontspannen genoeg om productief en creatief met deze uitdagingen om te gaan. We moeten er goed uitzien, presteren, succesvol zijn en onze emoties onder controle houden. Zoveel zelfbeheersing is behoorlijk vermoeiend en daarom is het goed om af en toe jezelf te verliezen en de controle los te laten. Vaak hebben we niet genoeg discipline of lef om zelf te besluiten dat je rust wilt of je hebt als ‘slaapwandelaar’ je überhaupt nog niet afgevraagd wat of waarom je iets doet. Misschien ben je aan de loop gegaan met de ideeën van je ouders en omgeving, zonder daarover na te denken. Welke ideeën zitten er in je eigen hoofd en aan welke heb je iets en aan welke niets? Wat wil jij? Als je steeds bezig bent met de buitenwereld en je beslissingen daarop baseert, kun je nooit echt voldoening halen uit de dingen die je doet. Ga zin van onzin onderscheiden. Waar wil je wel energie in steken en waarin niet (meer). Wees niet bang. Als je je onttrekt aan het systeem, er niet in mee kunt of er gewoon niet in past, wordt dat gezien als falen of mislukken. De angst om fouten te maken kan zo een enorme fout worden. 

Lose control
Begin met accepteren dat je de controle kwijt bent en niet weet wat je moet doen. Kijk om je heen, laat de vaste koers varen en dwaal. Spreek je linker- én rechterhersenhelft aan. We gebruiken allemaal beide hersenhelften, maar bij vrijwel iedereen is één kant dominant. De meeste mensen vinden het moeilijker om hun rechterhersenhelft aan te spreken. De linkerkant is logisch/verbaal ingesteld en werkt met woorden, de rechterkant meer intuïtief/creatief en werkt met beelden. Soms word je door een onverwachte ervaring gedwongen om je analytische kant op te geven en je rechterhelft aan te spreken, bijvoorbeeld wanneer iemand sterft van wie je veel houdt, als je ernstig ziek wordt of in financiële moeilijkheden komt. Je houdt je bezig met wat er toe doet op dat moment. Emoties ontstaan niet alleen door gedachten, maar ook via lichamelijke reacties in het autonome zenuwstelsel. Daarom kun je ze niet alleen veranderen door gedachten en overtuigingen rationeel aan te passen, maar ook via je lichaam. Bijvoorbeeld door je aandacht te richten op je ademhaling, sporten, zingen, dansen, naar muziek luisteren, een wandeling maken in de natuur, seks…Probeer wat vaker te ‘zijn’ in plaats van ‘doen’. Experimenteer en leer. Soms pakken die goed uit en soms misschien ook niet. Als je je hersenen even de tijd en de ruimte geeft, kom je op nieuwe inzichten.

 


“Hoe je het ook doet, met her en der wat aanrommelen, vallen en opstaan, af en toe een zijpaadje: al doende vind je wat bij je past. En uiteindelijk kom je altijd wel ergens uit.”

Alice in wonderland

 

 

Om jou op een laagdrempelige manier een handje te helpen om je stresshormonen onder controle te houden en te werken aan een positieve én veerkrachtige gezondheid, kun je op maandag 22 april (tweede Paasdag) mee met de Rugzak Expeditie. Tijdens de Groei & Bloei Fair, op het terrein van de Freylemaborg in Slochteren, trekken we het bos in met een volle rugtas die garant staat voor een verrassende ontdekkingstocht. Mis deze kans niet! Of vraag ik nu toch iets van je stress systeem...?

Who do you wanna B?

Lidia 


Reactie schrijven

Commentaren: 0